Rudarstvo u Srbiji ima dugu i bogatu tradiciju, a 6. avgust se obeležava kao Dan rudara. Ovaj esnafski praznik ustanovljen je u znak sećanja na značajan uspeh rudara postignut 1903. godine.
U Srbiji je u rudarstvu zaposleno preko 20.000 osoba, a rudari uživaju beneficirani radni staž. Trenutno postoji više od 200 aktivnih eksploatacionih polja, a za još stotinak postoji saglasnost nadležnih. Oko 270 preduzeća bavi se eksploatacijom mineralnih sirovina, dok se dvadesetak fokusira na geološka istraživanja.
Istorijski gledano, 6. avgusta 1903. godine u Senjskom rudniku, najstarijem u Srbiji za eksploataciju uglja, počeo je štrajk rudara. Štrajk je bio izazvan otpuštanjem trojice radnika i prethodnom nesrećom. Nakon devet dana, štrajk je okončan povratkom otpuštenih radnika na posao, poboljšanjem uslova rada i skraćenjem radnog vremena. Ovaj uspeh doveo je do toga da datum početka štrajka, nakon Drugog svetskog rata, bude prihvaćen kao Dan rudara u Srbiji.
Pre ovoga, rudari su obeležavali Dan rudara kao esnafski praznik, slavu posvećenu Svetom Prokopiju, čija se crkva nalazi u Senjskom rudniku.
Senjski Rudnik, najstariji aktivni rudnik mrkog uglja u Srbiji, aktivan je od 1853. godine. U početku je nazivan Aleksandrovo, a kasnije Majdan kod Senja. Glavni korisnik proizvodnje Senjskog rudnika bila je Topolivnica u Kragujevcu. Transport rude se obavljao volovskim zapregama, a nakon izgradnje železničke mreže, 1892. godine puštena je u rad uskotračna pruga do rudnika.
Senjski rudnik danas ima oko 500 stanovnika. Osnovna škola postoji od 1869. godine, lokalni list "Rudarski glasnik" počeo je da izlazi 1903. godine, a električna energija uvedena je 1908. godine. Godine 1891. osnovan je fond "Bratska kasa" za pomoć rudarima.
Nedavna istraživanja ukazuju na to da je obrada metala na tlu Srbije bila poznata oko 5.500 godina pre nove ere. Arheološki nalazi u Pločniku, Toplica, uključuju metalurške peći i bronzane ploče datirane u oko 4650. godinu pre nove ere, što Pločnik čini lokalitetom najstarije metalurgije na svetu.
Rudarstvo je bilo značajno u vreme rimske uprave i vladavine Nemanjića, kada je Srbija bila među vodećim proizvođačima srebra u Evropi. Poznati rudnici iz tog perioda su Novo Brdo, Brskovo, Rudnik i drugi. Zakon o rudnicima, poznat kao Novobrdski zakonik, obelodanjen je 1412. godine od strane despota Stefana Lazarevića, regulišući život i rad rudara.